I. SỰ CẦN THIẾT BAN HÀNH QUYẾT ĐỊNH
1. Cơ sở chính trị, pháp lý
1.1. Cơ sở chính trị
- Mục 4 Phần III Chỉ thị số 41-CT/TW ngày 26/12/2024 của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thi đua, khen thưởng trong tình hình mới chỉ đạo: “…xây dựng tiêu chí, tiêu chuẩn về điển hình tiên tiến phù hợp với từng ngành, lĩnh vực, địa phương, cơ quan, đơn vị”.
- Mục 4 Phần IV Kế hoạch số 27-KH/TU ngày 05/11/2025 của Tỉnh ủy Tuyên Quang thực hiện Chỉ thị số 41-CT/TW ngày 26/12/2024 của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thi đua, khen thưởng trong tình hình mới chỉ đạo: “…Tiếp tục thực hiện tốt việc xây dựng điển hình tiên tiến theo tiêu chuẩn, tiêu chí tại Quy định về điển hình tiên tiến của Ủy ban nhân dân tỉnh ...”.
1.2. Cơ sở pháp lý
Khoản 1 Điều 8 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật ngày 19/02/2025 quy định: “Văn bản quy phạm pháp luật chỉ được sửa đổi, bổ sung, thay thế bằng văn bản quy phạm pháp luật của chính cơ quan, người có thẩm quyền đã ban hành văn bản đó …”.
2. Cơ sở thực tiễn
2.1. Căn cứ Quyết định số 1526/QĐ-TTg ngày 09/12/2022 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án "Tuyên truyền gương điển hình tiên tiến giai đoạn 2022-2025", Ủy ban nhân dân tỉnh Tuyên Quang (trước hợp nhất) đã ban hành Quyết định số 17/2023/QĐ-UBND ngày 05/9/2023 ban hành quy định về điển hình tiên tiến trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang để thực hiện trên địa bàn tỉnh. Kết quả, trong 02 năm 2023 và năm 2024, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh đã công nhận điển hình tiên tiến tỉnh Tuyên Quang cho 19 tập thể, 23 cá nhân, năm 2025 đang thẩm định, đề nghị Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh công nhận điển hình tiên tiến tỉnh Tuyên Quang cho 20 tập thể, cá nhân. Bên cạnh đó, bình quân hằng năm, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh đã khen thưởng cho gần 2.000 tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong các phong trào thi đua, trong đó có nhiều tập thể, cá nhân là điển hình tiên tiến toàn diện hoặc từng mặt của các lĩnh vực trong đời sống xã hội.
2.2. Thực hiện Nghị quyết số 202/2025/QH15 ngày 12/6/2025 của Quốc hội về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh; Nghị quyết số 1684/ NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Tuyên Quang năm 2025 và các văn bản chỉ đạo của Trung ương, tỉnh Tuyên Quang mới được thành lập trên cơ sở sáp nhập tỉnh Hà Giang và tỉnh Tuyên Quang. Sau sắp xếp, toàn tỉnh có 124 đơn vị hành chính cấp xã, không còn đơn vị hành chính cấp huyện. Vì vậy, Quyết định số 17/2023/QĐ-UBND ngày 05/9/2023 của Ủy ban nhân dân tỉnh Tuyên Quang (trước hợp nhất)[1] ban hành quy định về điển hình tiên tiến trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang không còn phù hợp với tình hình thực tiễn của tỉnh Tuyên Quang mới (sau sáp nhập).
2.3. Để tiếp tục triển khai kịp thời chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước về đổi mới thi đua, khen thưởng với trọng tâm là phát hiện, tuyên truyền, phổ biến, nhân rộng điển hình tiên tiến nhằm tạo sức lan tỏa gương người tốt, việc tốt, tập thể, cá nhân điển hình tiên tiến, góp phần tạo động lực, động viên, khuyến khích, cổ vũ các tập thể, cá nhân học tập điển hình tiên tiến, vươn lên hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao với phương châm cả hệ thống chính trị của tỉnh làm công tác tuyên truyền, nhân rộng điển hình tiên tiến theo chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của từng cơ quan, đơn vị; tạo khí thế thi đua sôi nổi giữa các tập thể, cá nhân với các điển hình tiên tiến, từ đó nỗ lực cống hiến trí tuệ, tài năng, nâng cao chất lượng, hiệu quả các phong trào thi đua, đóng góp tích cực vào sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng - an ninh của tỉnh, thì việc ban hành Quyết định thay thế Quyết định số 17/2023/QĐ-UBND ngày 05/9/2023 quy định về điển hình tiên tiến trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang là cần thiết và phù hợp với yêu cầu thực tiễn.
II. MỤC ĐÍCH BAN HÀNH, QUAN ĐIỂM XÂY DỰNG DỰ THẢO VĂN BẢN
1. Mục đích ban hành văn bản
Là cơ sở pháp lý để tổ chức xét, tặng điển hình tiên tiến trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang, nhằm động viên, khen thưởng điển hình tiên tiến trong các phong trào thi đua, phát hiện, bồi dưỡng, xây dựng, nhân rộng điển hình tiên tiến để mọi người học tập, làm theo điển hình tiên tiến trên các lĩnh vực của đời sống xã hội, đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng - an ninh trên địa bàn tỉnh.
2. Quan điểm xây dựng dự thảo
Đảm bảo phù hợp với các quy định pháp luật hiện hành về ban hành văn bản quy phạm pháp luật, các quy định của pháp luật về thi đua, khen thưởng và phù hợp với tình hình thực tế, đáp ứng được yêu cầu quản lý nhà nước về công tác thi đua, khen thưởng và công tác phát hiện, bồi dưỡng, xây dựng, nhân rộng điển hình tiên tiến trên địa bàn tỉnh.
III. PHẠM VI ĐIỀU CHỈNH, ĐỐI TƯƠNG ÁP DỤNG
1. Phạm vi điều chỉnh
- Quy định về đối tượng; nguyên tắc xét công nhận; giới thiệu điển hình tiên tiến; điển hình tiên tiên; tiêu chuẩn của điển hình tiên tiến; tiêu chuẩn, điều kiện điển hình tiên tiến tỉnh Tuyên Quang; thẩm quyền công nhận; thời gian xét và số lượng điển hình tiên tiến; quyền lợi, nghĩa vụ của điển hình tiên tiến; trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, đơn vị trong phát hiện, xây dựng, bồi dưỡng, tuyên truyền và nhân rộng điển hình tiên tiến trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang.
- Các nội dung không quy định tại Quyết định này thực hiện theo quy định của pháp luật hiện hành về thi đua, khen thưởng và các văn bản có liên quan.
2. Đối tượng áp dụng
- Các cơ quan chuyên trách tham mưu, giúp việc Tỉnh ủy; Đảng ủy các cơ quan Đảng tỉnh; Đảng ủy Ủy ban nhân dân tỉnh; Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh và các tổ chức chính trị - xã hội trên địa bàn tỉnh.
- Các sở, ban, ngành, Văn phòng Đoàn Đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân tỉnh; đơn vị sự nghiệp cấp tỉnh.
- Các cơ quan Trung ương có trụ sở hoạt động tại tỉnh Tuyên Quang.
- Các tổ chức kinh tế đăng ký và đang hoạt động tại tỉnh Tuyên Quang.
- Ủy ban nhân dân xã, phường; Các tổ chức hội; hộ gia đình và công dân nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam đang sinh sống, lao động, học tập, công tác trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang.
- Các cơ quan, đơn vị, tổ chức, cá nhân liên quan đến việc phát hiện, xây dựng, bồi dưỡng, tuyên truyền và nhân rộng điển hình tiên tiến trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang.
IV. NỘI DUNG CHÍNH CỦA QUYẾT ĐỊNH
Dự thảo Quyết định quy định về điển hình tiên tiến trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang gồm có 03 chương, 12 điều, cụ thể:
1. Chương I: Quy định chung, gồm 02 điều quy định về phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng (Điều 1); nguyên tắc xét công nhận điển hình tiên tiến; giới thiệu điển hình tiên tiến để tuyên truyền toàn quốc (Điều 2).
2. Chương II: Những quy định cụ thể, gồm 06 điều (từ Điều 3 đến Điều 8) quy định về: Điển hình tiên tiến (Điều 3); tiêu chuẩn điển hình tiên tiến (Điều 4); tiêu chuẩn, điều kiện điển hình tiên tiến tỉnh Tuyên Quang (Điều 5) ; thẩm quyền công nhận điển hình tiên tiến (Điều 6); thời gian xét và số lượng điển hình tiên tiến (Điều 7); quyền lợi, nghĩa vụ của điển hình tiên tiến (Điều 8).
2.1. Về điển hình tiên tiến (Điều 3)
Là tập thể, cá nhân, hộ gia đình có thành tích tiêu biểu, xuất sắc trong lao động, sản xuất, kinh doanh, học tập, công tác, huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, chiến đấu và phục vụ chiến đấu, là nhân tố nổi trội, dẫn đầu trong các phong trào thi đua, là gương người tốt, việc tốt trong các lĩnh vực của đời sống xã hội.
2.2. Về tiêu chuẩn của điển hình tiên tiến (Điều 4)
a) Tiêu chuẩn chung của tập thể, cá nhân
- Gương mẫu, chấp hành tốt chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; nội bộ đoàn kết. Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao hoặc có thành tích xuất sắc trong lao động, sản xuất, kinh doanh, học tập, công tác, huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, chiến đấu và phục vụ chiến đấu hoặc các lĩnh vực khác của đời sống xã hội.
- Có mô hình mới, có sáng kiến, giải pháp sáng tạo, mang lại hiệu quả thiết thực được cấp có thẩm quyền công nhận; là nhân tố nổi trội, tiêu biểu, dẫn đầu trong các phong trào thi đua do bộ, ngành, địa phương, cơ quan, đơn vị tổ chức. Tích cực tham gia các hoạt động xã hội, nhân đạo, từ thiện, an sinh xã hội, đóng góp vào sự nghiệp xây dựng và phát triển tỉnh Tuyên Quang.
- Đối với cá nhân là lãnh đạo cơ quan, tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp thì cơ quan, tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp phải chấp hành nghiêm chính sách, pháp luật của Nhà nước và các quy định của địa phương.
b) Tiêu chuẩn cụ thể
Dự thảo Quyết định quy định cụ thể 15 lĩnh vực của đời sống xã hội, trong đó quy định tiêu chuẩn có thành tích xuất sắc, tiêu biểu nhất, dẫn đầu trong các phong trào thi đua, là gương người tốt, việc tốt trong từng lĩnh vực, gồm: (1) Lĩnh vực xây dựng Đảng, chính quyền, đoàn thể; (2) Lĩnh vực công thương, xây dựng, giao thông vận tải; (3) Lĩnh vực nông nghiệp; (4) Lĩnh vực thuế, tài chính, ngân hàng; (5) Lĩnh vực giáo dục và đào tạo; (6) Lĩnh vực y tế; (7) Lĩnh vực khoa học, công nghệ và chuyển đổi số; (8) Lĩnh vực văn hóa, thể thao, du lịch và truyền thông; (9) Lĩnh vực đối ngoại; (10) Lĩnh vực cải cách hành chính; (11) Lĩnh vực quốc phòng, an ninh; (12) Lĩnh vực an sinh xã hội; (13) Lĩnh vực dân tộc, tôn giáo; (14) Lĩnh vực lao động, sản xuất, kinh doanh; (15) Trong đời sống xã hội và lĩnh vực khác.
c) Thành tích tập thể, cá nhân được tính từ ngày 01/01 đến ngày 31/12 của năm xét công nhận.
2.3. Về tiêu chuẩn, điều kiện điển hình tiên tiến tỉnh Tuyên Quang (Điều 5)
(1) Tiêu chuẩn điển hình tiên tiến tỉnh Tuyên Quang.
Là tập thể, cá nhân có thành tích tiêu biểu, nổi trội, có phạm vi ảnh hưởng rộng, có sức lan tỏa trong ngành, lĩnh vực, đạt tiêu chuẩn quy định tại Điều 4 Quyết định này và đạt một trong các tiêu chuẩn sau:
a) Đối với tập thể: Là cơ quan, tổ chức, đơn vị thuộc các cơ quan Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội đạt tiêu chuẩn “Tập thể Lao động xuất sắc” hoặc “Đơn vị Quyết thắng”.
- Đối với doanh nghiệp, hợp tác xã: Có kết quả sản xuất, kinh doanh của năm đề nghị cao hơn năm trước liền kề; tiêu biểu trong thực hiện các Phong trào thi đua trên địa bàn tỉnh hoặc trong công tác an sinh xã hội.
- Đối với hộ gia đình: Có nhiều đóng góp về công sức, đất đai và tài sản cho địa phương, xã hội.
- Đối với tổ chức hội: Tiêu biểu trong công tác tuyên truyền, vận động hội viên tham gia các hoạt động của Hội, có đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.
- Tập thể thuộc đối tượng khác có thành tích xuất sắc, tiêu biểu nhất được cơ quan, tổ chức, đơn vị phát hiện trong thực tiễn.
b) Đối với cá nhân: Là cán bộ, công chức, viên chức, người lao động thuộc thuộc các cơ quan Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội trong năm có ít nhất 01 sáng kiến được công nhận và áp dụng có hiệu quả trong phạm vi cấp tỉnh.
- Đối với công nhân, nông dân, người lao động, người dân: Lập được nhiều thành tích, có phạm vi ảnh hưởng, lan tỏa trong toàn tỉnh.
- Cá nhân thuộc đối tượng khác có thành tích xuất sắc nhất được cơ quan, tổ chức, đơn vị phát hiện trong thực tiễn.
(2) Điều kiện xét, đề nghị công nhận điển hình tiên tiến tỉnh Tuyên Quang
a) Được người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị lựa chọn trong số điển hình tiên tiến của cơ quan, tổ chức, đơn vị và đề nghị công nhận.
b) Được Hội đồng Thi đua - Khen thưởng tỉnh nhất trí đề nghị Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh công nhận, đạt tỷ lệ phiếu theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 2, Quyết định này.
c) Trong cùng năm, cá nhân được tặng danh hiệu “Công dân tiêu biểu tỉnh Tuyên Quang” thì đồng thời được công nhận là điển hình tiên tiến tỉnh Tuyên Quang.
2.4. Về thẩm quyền công nhận điển hình tiên tiến (Điều 6)
Điển hình tiên tiến tỉnh Tuyên Quang do Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh công nhận; điển hình tiên tiến các cơ quan, tổ chức, đơn vị do người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị công nhận.
2.5. Thời gian xét và số lượng điển hình tiên tiến (Điều 7)
a) Thời gian xét công nhận
- Điển hình tiên tiến cơ quan, tổ chức, đơn vị: Trước ngày 30/01 của năm sau liền kề năm xét công nhận.
- Điển hình tiên tiến tỉnh Tuyên Quang: Trước ngày 30/3 của năm sau liền kề năm xét công nhận.
b) Số lượng điển hình tiên tiến hằng năm
- Điển hình tiên tiến cơ quan, tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp: Có ít nhất 01 (một) điển hình tiên tiến. Ủy ban nhân dân xã, phường: Có ít nhất 03 (ba) điển hình tiên tiến.
- Điển hình tiên tiến tỉnh Tuyên Quang: Có ít nhất 15 (mười lăm) điển hình tiên tiến.
c) Đối với số lượng điển hình tiến giai đoạn 5 năm
Thực hiện theo hướng dẫn của Hội đồng Thi đua - Khen thưởng Trung ương hoặc Ban Thi đua - Khen thưởng Trung ương.
2.6. Quyền lợi, nghĩa vụ của điển hình tiên tiến (Điều 8)
a) Quyền lợi: Được biểu dương, tôn vinh, tuyên truyền trên các phương tiện truyền thông của tỉnh; được tham gia các Hội nghị giao lưu, trao đổi, truyền đạt kinh nghiệm do cơ quan, tổ chức, đơn vị tổ chức.
- Điển hình tiên tiến cơ quan, tổ chức, đơn vị được người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị khen thưởng theo quy định của pháp luật về thi đua, khen thưởng hiện hành.
- Điển hình tiên tiến tỉnh Tuyên Quang được Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh tặng Bằng khen và tiền thưởng theo quy định của pháp luật về thi đua, khen thưởng; được giới thiệu về Ban Thi đua - Khen thưởng Trung ương tổng hợp, lựa chọn tuyên truyền toàn quốc.
b) Nghĩa vụ: Tiếp tục phát huy thành tích đạt được trong quá trình công tác, học tập, lao động, sản xuất, chia sẻ kinh nghiệm để nhân rộng mô hình, cách làm mới, sáng tạo, nâng cao hiệu quả công tác, học tập, lao động, sản xuất trong cơ quan, tổ chức, đơn vị, cộng đồng dân cư, thôn, tổ dân phố.
3. Chương III: Điều khoản thi hành, gồm 04 điều (từ Điều 9 đến Điều 12), quy định về: Trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, đơn vị (Điều 9); trách nhiệm của Sở Nội vụ (Điều 10); trách nhiệm của Báo và Phát thanh, truyền hình tỉnh, Cổng Thông tin điện tử tỉnh (Điều 11); điều khoản thi hành (Điều 12).
3.1. Về trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, đơn vị (Điều 9)
(1) Triển khai thực hiện Quyết định này và thực hiện tốt công tác phát hiện, xây dựng, bồi dưỡng, tuyên truyền, giới thiệu điển hình tiên tiến trong phạm vi quản lý; tổ chức tôn vinh điển hình tiên tiến bằng các hình thức phù hợp, gắn với thi đua thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng - an ninh.
(2) Thường xuyên tuyên truyền về điển hình tiên tiến trên Trang thông tin điện tử của cơ quan, tổ chức, đơn vị; tạo điều kiện để điển hình tiên tiến được tham gia các Hội nghị giao lưu, trao đổi, truyền đạt kinh nghiệm do cơ quan, tổ chức, đơn vị hoặc cấp có thẩm quyền tổ chức.
(3) Cơ quan, tổ chức, đơn vị xét, công nhận điển hình tiên tiến của cơ quan, tổ chức, đơn vị mình; xét, lựa chọn trong số điển hình tiên tiến của cơ quan, tổ chức, đơn vị mình đủ tiêu chuẩn để đề nghị công nhận điển hình tiên tiến tỉnh Tuyên Quang theo Quyết định này.
3.2. Về trách nhiệm của Sở Nội vụ (Điều 10)
(1) Phổ biến, tuyên truyền, hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện Quyết định này.
(2) Hướng dẫn, tiếp nhận hồ sơ, thẩm định, báo cáo Hội đồng Thi đua - Khen thưởng tỉnh xét, bỏ phiếu lựa chọn tập thể, cá nhân đủ tiêu chuẩn đề nghị công nhận điển hình tiên tiến tỉnh Tuyên Quang.
(3) Căn cứ kết quả xét của Hội đồng Thi đua - Khen thưởng tỉnh, Sở Nội vụ trình Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh công nhận, tặng Bằng khen cho điển hình tiên tiến tỉnh Tuyên Quang và tham mưu Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh tôn vinh điển hình tiên tiến hằng năm và tại các kỳ Đại hội thi đua yêu nước tỉnh Tuyên Quang bằng các hình thức phù hợp.
(4) Tổng hợp, tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh giới thiệu tập thể, cá nhân điển hình tiên tiến tỉnh Tuyên Quang với Ban Thi đua - Khen thưởng Trung ương để lựa chọn tuyên truyền toàn quốc.
(5) Phối hợp với Báo và Phát thanh, truyền hình tỉnh, Cổng thông tin điện tử tỉnh mở chuyên mục, phóng sự, chương trình tuyên truyền về gương điển hình tiên tiến trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang.
(6) Tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh lựa chọn điển hình tiên tiến giai đoạn theo chỉ đạo, hướng dẫn của Hội đồng Thi đua - Khen thưởng Trung ương hoặc Ban Thi đua - Khen thưởng Trung ương.
3.3. Về trách nhiệm của Báo và Phát thanh, truyền hình tỉnh, Cổng Thông tin điện tử tỉnh (Điều 11)
(1) Mở chuyên trang, chuyên mục trên Báo và Phát thanh truyền hình tỉnh, Cổng Thông tin điện tử tỉnh và thường xuyên tuyên truyền về điển hình tiên tiến trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang.
(2) Phối hợp với Sở Nội vụ, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh và các tổ chức chính trị - xã hội tỉnh tổ chức tọa đàm, giao lưu để cổ vũ, lan tỏa các tấm gương điển hình tiên tiến trong các lĩnh vực của đời sống xã hội.
[1] Hiện đang được áp dụng trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang theo Quyết định số 764/QĐ-UBND ngày 29/9/2025 của Uỷ ban nhân dân tỉnh Tuyên Quang.
